ლაშა ბუღაძე – ბოლო ზარი

ნუცა ნინუა

XII კლასი

21-ე საჯარო სკოლა

ლაშა ბუღაძის ” ბოლო ზარი” არის წიგნი, რომელმაც აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია ბევრ მკითხველში. ხშირად შევხვედრივარ მოსაზრებას, რომ ეს “გარყვნილი” ნაწარმოები ბავშვებს არ უნდა წავაკითხოთ,როცა ქართველებს დაწერილი გვაქვს ისეთი შედევრები,როგორიცაა “ვეფხისტყაოსანი” და ა.შ.

პირველ რიგში,უაზრობაა ამ წიგნის უზრდელურად შერაცხვა და იმის მტკიცება,რომ ახალგაზრდობას სწორედ მსგავსი ნაწარმოებები აფუჭებს. პირველად,როცა “ბოლო ზარი” წავიკითხე (უნებურად ჩამივარდა ხელში) ძალიან პატარა ვიყავი და გასაკვირი არაა,რომ მხოლოდ ორი რამ დამამახსოვრდა – გინება და ათჯერ ნათქვამი ასპირინი. მეთერთმეტე კლასში რომ ,სრულიად შემთხვევით ისევ წავაწყდი ამ წიგნს და რადგანაც დრო მქონდა,გადავიკითხე. პირველი რაღაც რაც ძალიან მესიამოვნა ,იყო ფაქტი,რომ  ავტორი ჩემს სკოლაში სწავლობდა (21-ე საჯარო სკოლა, ე.წ. “შისტოი”) და გვერდის გადაშლასთან ერთად,ვხვდებოდი რომ 15 (ან მეტი) წლის განმავლობაში თურმე არაფერი შეცვლილა. მწერლის ირონიამ შეუძლებელია,რომ სულ მცირე არ გაგვაცინოს,თუმცა წიგნს მაინც სატირული ელფერი უფრო დაკრავს ვიდრე კომიკური ,იმიტომ რომ აღწერილი ვითარება სასაცილოა,სატირალი რომ არ იყოს. ნინჩო ღვანფერიძეები,ნადრიკუჩები,დემურები და ნუციკოები ისეთივე საზოგადო სენი მგონია,როგორიც თათქარიძეობა იყო მეცხრამეტე საუკუნეში (და ,ალბათ,დღესაც). მიუხედავად იმისა,რომ წიგნის კითხვისას ღიმილი არ მომშორებია სახიდან,რადგანაც მის პერსონაჟებში ბევრი ჩემი ნაცნობი ამოვიცანი,დავხურე და დავფიქრდი – როდემდე? ძალიან ბევრ ქვეყანაში,ახალგაზრდობა არის მოსახლეობის ის ნაწილი,რომელიც მუდმივად იბრძვის ცვლილებებისთვის,აპროტესტებს,  ნონ-კონფორმისტია და ა.შ. , ჩვენთან კი 13 წელს გადაცილებული გოგოების უმეტესობა ზრდასრულ ქალს ჰგავს, ბიჭები – სტაჟიან ქურდებს და კრიმინალურ ავტორიტეტებს არაფრით ჩამოუვარდებიან. ყველაზე ცუდი ისაა,რომ ეს მოჯადოებული წრე არ იშლება და კარგა ხანია მეორდება ერთი და იგივე. ლაშა ბუღაძე წიგნის ერთ-ერთ ეპიზოდში აღწერს ნინჩოს გარეგნობით აღფრთოვანებულ მასწავლებლებს, რომლებსაც, მიუხედავად ყველაფრისა, მაინც ე.წ. “ძერსკი” და “უწესო” მოსწავლეები ურჩევნიათ ზრდილობიანებს და ამას ერთი წამითაც არ მალავენ. იქნებ პრობლემა უფროს თაობაში და აღზრდის მეთოდებშია ? ან იმ მოძველებულ ფასეულობებში,რომლებიც კარგა ხნის წინ უნდა გადაგვეგდო სანაგვეზე,თუმცა, ცალსახად მაინც ვერავის დავადანაშაულებთ. გარდა ამისა, კლასში ყოველთვის არის თითოოროლა ბავშვი,რომელიც აღფრთოვანებული არაა სკოლის ვითარებით,მაგრამ მის წინააღმდეგ გაბრძოლებას ურჩევნია შეეგუოს და ნატვრით ელოდოს ჯერ სასწავლო დღის დამამთავრებელ,შემდეგ კი სკოლის ბოლო ზარს. ალბათ სწორედ ასეთი ხალხის გათამამებულია ბუღაძის რომანში აღწერილი პერსონაჟები.

ვინც ამ წიგნს გარყვნილობას ან უაზრობას უწოდებს,ჩემი აზრით, ან სარკაზმის აღქმის უნარი არ აქვს, ან თვითონაც “ბოლო ზარის” გმირების მსგავსია და არ სიამოვნებს საკუთარი თავის გაშარჟება. რა თქმა უნდა, კარგია “ალუდა ქეთელაური”, “სიბრძნე სიცრუისა” და სხვა საკულტო ქართული ნაწარმოებები, მაგრამ ვფიქრობ “ბოლო ზარი” ახალი თაობის სამაგიდო წიგნი უნდა იყოს, რადგან არ დაემსგავსონ უცოდინარ ამაზრზენ ადამიანებს,რომლებსაც ელემენტარული აზროვნების უნარი არ აქვთ.

წელს სკოლას ვამთავრებ. ნაცნობ აღმართზე ასვლა იშვიათად მიწევს,რადგანაც როგორც ყველა აბიტურიენტს, დიდი სიმკაცრით არ გვეპყრობიან და შეღავათს გვაძლევენ,თვეში თუნდაც ერთხელ  იქ მისვლის შემდეგ, უცნაური სიამოვნების გრძნობა მიპყრობს , რომ ცოტაც და თავისუფალი ვიქნები, თუმცა, ნაწილობრივ გულიც დამწყდება ნაცნობ ფურთხის გუბეებზე, სკოლის ირგვლივ მიმოფანტულ სიგარეტის ნამწვებზე და ასობით ერთნაირ სახეზე,რომლებიც ალბათ ცხოვრების განმავლობაში აღარასდროს შეიცვლებიან, სადღაც გულის სიღრმეში კი მექნება იმედი,რომ ეს სკოლა ერთხელაც გაზრდის სხვანაირ ახალგაზრდებს, აი ისეთებს ტვინში “მოლოტოვის კოქტეილი” რომ უტრიალებთ და გაცილებით უფრო ცოცხლები არიან, ვიდრე რამდენიმე ნინჩო ღვანფერიძე ერთად აღებული.

 

Advertisements

დატოვე კომენტარი

Filed under Uncategorized

leave a replay

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  შეცვლა )

Connecting to %s